Η Τεχνολογία στην Α΄Γυμνασίου – Γραπτή εργασία και κατασκευή
Καθημερινά γινόμαστε με αυξανόμενους ρυθμούς ολοένα και περισσότερο εξαρτημένοι από την τεχνολογία, ως χώρα που αναπτύσσεται για να προσεγγίσει τον Ευρωπαϊκό μέσο όρο ανάπτυξης.
Η τεχνολογική εκπαίδευση μπορεί να βοηθήσει ώστε να αντιμετωπισθεί το κενό που υπάρχει μεταξύ της εξάρτησης από την τεχνολογία αφ’ ενός και της έλλειψης ικανοτήτων και γνώσεων αφ’ ετέρου, για να είναι αντιληπτή η τεχνολογία από το μέσο πολίτη ανεξάρτητα από επαγγελματικές επιλογές, αλλά και για να μπορεί να συμμετέχει ουσιαστικά στη σύγχρονη διαδικασία λήψης αποφάσεων.
Η ανάγκη για τεχνολογική εκπαίδευση στα πλαίσια της γενικής εκπαίδευσης περιλαμβάνεται σε όλο το νομοθετικό πλαίσιο των τελευταίων δεκαετιών στη χώρα μας. Πιλότος και καθοδηγητής για την Α’ Γυμνασίου αποτελεί και το βιβλίο μαθητή.
Η Μέθοδος της Ατομικής Εργασίας για την Α’ Γυμνασίου
Παράλληλα με τη μελέτη των θεμάτων που συζητούνται στην τάξη γύρω από βασικούς τεχνολογικούς τομείς (Εργαλεία μηχανές, ενέργεια και ισχύς, επικοινωνία και μεταφορές, γεωργικά μηχανήματα κ.α.), οι μαθητές στην Α Γυμνασίου θα εφαρμόσουν ο καθένας ξεχωριστά και τη μέθοδο της «Ατομικής Εργασίας».
Κατά την εφαρμογή της μεθόδου οι μαθητές κατασκευάζουν ένα έργο, χρησιμοποιώντας εργαλεία και υλικά από διάφορους τομείς της σύγχρονης τεχνολογίας, και σταδιακά ολοκληρώνουν μια γραπτή εργασία που αναφέρεται στην κατασκευή τους.
Ο καθηγητής εξηγεί τη σπουδαιότητα που έχουν σήμερα γνώσεις σχετικά με εργαλεία, μηχανές, ενέργεια, ισχύ, μεταφορές, επικοινωνίες, κλπ. τεχνολογικές ενότητες, που αναλύονται και συνδέονται με τις ανάγκες της καθημερινής ζωής.
Ο καθηγητής ζητά από τους μαθητές του να διαλέξουν ως τάξη μια τεχνολογική ενότητα για κατασκευή και μελέτη. Η εκλογή αυτή δημιουργεί ορισμένες δεσμεύσεις. Ο κάθε μαθητής θα κατασκευάσει και θα μελετήσει ένα θέμα της εκλογής του που θα ανήκει όμως στην τεχνολογική ενότητα που διάλεξε η τάξη. Το θέμα που θα διαλέξει ο κάθε μαθητής, θα αποτελέσει αυτόματα μια υποδιαίρεση της ενότητας που επιλέχτηκε.
Στα πλαίσια της ενημέρωσης ο καθηγητής παρουσιάζει γραπτές εργασίες και κατασκευές που έγιναν από μαθητές παλαιότερα.
Η εκλογή ενότητας μελέτης από τους μαθητές δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται επιφανειακά ή σαν μια διαδικασία ρουτίνας. Οι μαθητές θα πρέπει να αναλύουν τις ενότητες μελέτης που τους παρουσίασε ο καθηγητής, αξιοποιώντας όλες τις πηγές πληροφόρησης του τεχνολογικού τους περιβάλλοντος(βιβλιοθήκες, μουσεία, βιομηχανίες, δίκτυο internet, ειδικούς, κλπ). Οι μαθητές θα πρέπει να παρουσιάζουν το υλικό που συγκεντρώνουν σε σεμινάρια στην τάξη, και να επιχειρηματολογούν για την επιλογή τους σε σχέση και με τα ενδιαφέροντά τους.
Κατόπιν, ο κάθε μαθητής θα επιλέξει ένα θέμα για κατασκευή και μελέτη που θα ανήκει στην ενότητα που διάλεξε η τάξη για κατασκευή και μελέτη. Αντικειμενικός σκοπός είναι να εκφράσουν οι μαθητές τα ενδιαφέροντα και το δυναμικό τους.
Για να κριθούν τα θέματα ως κατάλληλα από τον καθηγητή θα πρέπει να ικανοποιούν ορισμένα κριτήρια όπως:
Προσφέρει ευκαιρίες για απόκτηση γνώσεων αξίας, για έρευνα και αναζήτηση πληροφοριών
Είναι κοινωνικά παραδεκτό
Δεν είναι επικίνδυνο σαν κατασκευή
Προσφέρει ευκαιρίες στο μαθητή να εξασκήσει την κρίση του και να πάρει αποφάσεις.
Προσφέρει τη δυνατότητα στο μαθητή να λύσει κατασκευαστικά προβλήματα και να εκφράσει τη δημιουργικότητά του.
Προσφέρει την ευκαιρία στο μαθητή να χρησιμοποιήσει μια ποικιλία από εργαλεία και υλικά..
Μπορεί να κατασκευαστεί στο εργαστήριο του σχολείου και στα χρονικά περιθώρια του μαθήματος.
Ανήκει στην ενότητα που διάλεξε η τάξη για μελέτη.
Ο καθορισμός των κριτηρίων έχει σκοπό:
Να συνειδητοποιήσουν οι μαθητές ότι κάθε εργασία πρέπει να ικανοποιεί ορισμένες απαιτήσεις.
Να αναπτύξουν οι μαθητές ικανότητα να καθορίζουν απαιτήσεις που θα πρέπει να ικανοποιεί η εργασία τους.
Να καθοριστούν τα θέματα που θα είναι κατάλληλα για το μάθημα.
Κατασκευαστικές διαδικασίες – Γραπτές εργασίες στη μέθοδο της ατομικής εργασίας
Κατόπιν οι μαθητές αρχίζουν να κατασκευάζουν το έργο που έχουν επιλέξει και έχει εγκριθεί από τον καθηγητή, στο σχολικό εργαστήριο, υπό την επίβλεψη του καθηγητή. Προηγουμένως οι μαθητές έχουν σχεδιάσει το θέμα που πρόκειται να κατασκευάσουν (χρησιμοποιούν δηλαδή τεχνικό σχέδιο, κάτοψη, όψη, τομές), και έχουν εκτιμήσει την ποσότητα και το είδος των υλικών, των εργαλείων και των μηχανημάτων που θα χρησιμοποιήσουν.
Η κατασκευή του κάθε μαθητή αντικατοπτρίζει την ικανότητά του και τις ιδέες του. Είναι δυνατόν σε μια απλή κατασκευή να χρησιμοποιηθούν ηλεκτρικά στοιχεία για φωτισμό ή κίνηση, γραφικές τέχνες κλπ.
Για την αντιμετώπιση κατασκευαστικών προβλημάτων και τη συλλογή πληροφοριών για το θέμα που κατασκευάζει και μελετά ο κάθε μαθητής ενθαρρύνεται και πάλι να επισκεφθεί βιβλιοθήκες, παραγωγικές μονάδες, να συζητήσει με ειδικούς, να διερευνήσει το δίκτυο Internet, να αναλύσει διαφημιστικά –πληροφοριακά έντυπα κλπ. και γενικά όλες τις διαθέσιμες πηγές πληροφόρησης. Οι μαθητές καλούνται παράλληλα με την απόκτηση γνώσεων και την ανάπτυξη δεξιοτήτων, να αναπτύξουν πρωτοβουλία, αυτενέργεια, ανεξαρτησία σαν άτομα, κοινωνικότητα, ικανότητα για επίλυση προβλημάτων της πραγματικής ζωής. Ακόμα να αναπτύξουν την ικανότητα να συσχετίζουν το άτομό τους (ικανότητες, χαρίσματα, ενδιαφέροντα, δυνατότητες, δημιουργικές ιδέες,) με την πραγματικότητα του περιβάλλοντός τους.
Η κατασκευή των μαθητών θα συνοδεύεται και από γραπτή εργασία που θα την παρουσιάσουν στην τάξη. Η γραπτή εργασία ολοκληρώνεται σταδιακά. Η εξέλιξη της γραπτής εργασίας αντικατοπτρίζει την πορεία μελέτης του μαθητή. Σε διάφορα χρονικά διαστήματα οργανώνονται σεμινάρια στην τάξη και ο κάθε μαθητής παρουσιάζει την πρόοδο της εργασίας του στο θεωρητικό και κατασκευαστικό μέρος.
Η γραπτή εργασία έχει ως σκοπό την ανάπτυξη της ικανότητας των μαθητών για επικοινωνία σε τεχνολογικά θέματα, την ανταλλαγή πληροφοριών, την ταξινόμηση γνώσεων, τη συσχέτιση θεωρητικών γνώσεων με την πράξη. Η γραπτή εργασία που θα συνοδεύει την κάθε κατασκευή θα περιλαμβάνει τα παρακάτω κεφάλαια:
1. Τη γενική ενότητα που διάλεξε η τάξη για μελέτη και συνοπτική ανάλυση της ενότητας αυτής.
2. Την περιγραφή του συγκεκριμένου θέματος που διάλεξε ο κάθε μαθητής για κατασκευή και μελέτη.
3. Τεχνικά, κατασκευαστικά σχέδια του θέματος που διάλεξε ο μαθητής να μελετήσει και να κατασκευάσει. Σε περίπτωση που οι μαθητές αδυνατούν να απεικονίσουν το έργο με τεχνικό σχέδιο, χρησιμοποιούνται φωτογραφίες.
4. Τη διαδικασία που ακολούθησε ο κάθε μαθητής για την κατασκευή και μελέτη του θέματός του. Στο τμήμα αυτό της τεχνικής έκθεσης αναφέρονται και όλες οι πηγές πληροφόρησης που χρησιμοποιήθηκαν. Η διαδικασία που ακολούθησε ο μαθητής για την κατασκευή και μελέτη του θέματός του θα απεικονισθεί και σε διάγραμμα (flow-chart).
5. Την ιστορική εξέλιξη του τεχνολογικού θέματος που μελέτησε και κατασκεύασε ο μαθητής. Στο κεφάλαιο αυτό θα αναφέρονται όλοι οι οικονομικοί, κοινωνικοί, γεωγραφικοί, και πολιτιστικοί παράγοντες που επηρέασαν την εξέλιξή του. Ακόμα θα αναφέρονται οι ανάγκες που ήθελε κάθε φορά να ικανοποιήσει ο άνθρωπος καθώς προχωρούσε στην εξέλιξη του τεχνολογικού αυτού θέματος, και τα αποτελέσματα που είχε η προσπάθεια αυτή στην εξέλιξη της τεχνολογίας.
6. Τα επιστημονικά στοιχεία και τις θεωρίες που συνδέονται και βρίσκουν εφαρμογή στο συγκεκριμένο θέμα που μελέτησε και κατασκεύασε ο μαθητής.
7. Τη χρησιμότητα του θέματος που μελέτησε και κατασκεύασε ο μαθητής στη σημερινή κοινωνία με τη σημερινή του μορφή (που και πως χρησιμοποιείται).
8. Την επιμέτρηση και την εκτίμηση του κόστους της κατασκευής.
9. Τον κατάλογο των εργαλείων, υλικών και μηχανημάτων που χρησιμοποίησε ο μαθητής για την κατασκευή του θέματός του.
10. Τη βιβλιογραφία και τις πηγές πληροφόρησης που χρησιμοποίησε ο μαθητής.
Σεμινάρια
Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, οργανώνονται σεμινάρια στην τάξη σε διάφορα χρονικά διαστήματα (κατά την κρίση του καθηγητή) από τους ίδιους τους μαθητές. Κάθε μαθητής ορίζεται με τη σειρά υπεύθυνος ενός σεμιναρίου . Ο υπεύθυνος φροντίζει:
1. Να ετοιμάσει το πρόγραμμα του σεμιναρίου με τους ομιλητές/ μαθητές και τα θέματα που θα παρουσιασθούν.
2. Να παρουσιάσει εισαγωγικά τους ομιλητές της ημέρας πριν από κάθε παρουσίαση.
3. Να διευθύνει τη συζήτηση, τις ερωτήσεις και τα σχόλια, που θα ακολουθήσουν κάθε παρουσίαση.
4. Να καθορίσει ένα συνολικό χρονοδιάγραμμα των δραστηριοτήτων του σεμιναρίου.
Κατά την διάρκεια των σεμιναρίων οι ομιλητές- μαθητές παρουσιάζουν την πρόοδο της εργασίας τους στο κατασκευαστικό και θεωρητικό μέρος, τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν, τις πηγές πληροφόρησης που χρησιμοποιούν.
Τα σεμινάρια
1. Προσφέρουν τη δυνατότητα στο σύνολο των μαθητών να επωφεληθεί από την ατομική εργασία του κάθε μαθητή στην τάξη.
2. Προσφέρουν τη δυνατότητα στους μαθητές να αλληλοβοηθούνται στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν.
3. Αναπτύσσουν πνεύμα συνεργασίας στην τάξη.
4. Δίνουν τη δυνατότητα στον καθηγητή να αξιολογήσει τους μαθητές.
5. Προσφέρουν τη δυνατότητα στους μαθητές να χρησιμοποιήσουν εποπτικά μέσα για τις παρουσιάσεις τους στην τάξη.
6. Αναπτύσσουν στους μαθητές κοινωνικότητα και ικανότητα επικοινωνίας.
Όταν οι μαθητές τελειώσουν το κατασκευαστικό και θεωρητικό τμήμα της εργασίας τους, γίνεται ένα τελικό σεμινάριο, και τα διάφορα θέματα που κατασκευάσθηκαν και μελετήθηκαν παρουσιάζονται στην τελική τους μορφή.
Τα σεμινάρια συνδέουν τις ατομικές εργασίες του κάθε μαθητή, και επειδή όλα τα θέματα ανήκουν σε μια ενότητα, αποτελούν ένα τρόπο παρουσίασης και ανάλυσης της γενικής ενότητας που διάλεξε η τάξη για μελέτη.
Αξιολόγηση των μαθητών κατά την εφαρμογή της μεθόδου.
Οι μαθητές αξιολογούνται για κάθε δραστηριότητα στην οποία συμμετέχουν. Ο καθηγητής παρατηρεί και αξιολογεί τους μαθητές συνεχώς ενώ διατηρεί αρχείο με την αξιολόγηση λεπτομερώς όλων των δραστηριοτήτων. Συγκεκριμένα οι μαθητές αξιολογούνται:
Για τον αριθμό και την ποιότητα των θεμάτων που πρότειναν για κατασκευή και μελέτη.
Για το μέγεθος της έρευνας που έκαναν στο περιβάλλον τους προκειμένου να συγκεντρώσουν πληροφορίες για το θέμα που μελετούν.
Για την κατασκευή που έφτιαξαν (πολυπλοκότητα, αισθητική, για την αποτελεσματική χρήση εργαλείων και μηχανημάτων, καθώς και υλικών κλπ.)
Για την έκταση και το βάθος της γραπτής εργασίας που συνοδεύει κάθε κατασκευή.
Για την ικανότητά τους να οργανώσουν τη δουλειά τους.
Για την εφαρμογή κανόνων ασφαλείας στο εργαστήριο.
Για τη βιβλιογραφία που χρησιμοποίησαν για το θέμα τους.
Για την ικανότητά τους να οργανώσουν και να διευθύνουν ένα σεμινάριο.
Για την παρουσίαση του θέματός τους κατά τη διάρκεια σεμιναρίων.
Για τις γνώσεις τους σε σχέση με τα τεχνολογικά θέματα που μελέτησε η τάξη
Ικανοποίηση στόχων σε σχέση με τις προδιαγραφές της τεχνολογικής εκπαίδευσης
Η εφαρμογή της μεθόδου της Ατομικής εργασίας, ικανοποιεί τις προδιαγραφές της διεθνούς ένωσης για την τεχνολογική εκπαίδευση, και συγκεκριμένα προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές να αναπτύξουν γνώσεις σχετικά με:
Την ιστορική εξέλιξη εργαλείων και μηχανών, συστημάτων μεταφορών και επικοινωνίας, συστημάτων ενέργειας κλπ.
Τους συντελεστές που επηρεάζουν την ανάπτυξη της τεχνολογίας .
Την αλληλεξάρτηση της τεχνολογικής προόδου και της κοινωνικής προόδου.
Του τρόπου αξιοποίησης των διαθέσιμων πηγών πληροφόρησης για επίλυση τεχνολογικών προβλημάτων.
Τα προσωπικά τους ενδιαφέροντα στον χώρο της τεχνολογίας, καθώς και τις δυνατότητες,, τις αδυναμίες, και τα χαρίσματά τους .
Τα τεχνολογικά πολιτιστικά στοιχεία του τεχνολογικού τους περιβάλλοντος.
Και να αναπτύξουν ικανότητες,
Στον κατασκευαστικό τομέα (σχεδίαση, οργάνωση εργασίας, εκλογή εργαλείων, μηχανημάτων και υλικών, εφαρμογή της τεχνικής σχεδίασης στην πράξη, αισθητική της κατασκευής).
Στην κοινωνικότητα και την επικοινωνία με το τεχνολογικό τους περιβάλλον.
Για συνδυασμό πρακτικών και νοητικών ενεργειών.
Για γενικεύσεις, ώστε να εφαρμόζουν την ίδια διαδικασία σε άλλες περιπτώσεις.
Για παραγωγικότητα και δημιουργικότητα σε τεχνολογικά θέματα.
Η μέθοδος της ατομικής εργασίας απευθύνεται σε όλα τα επίπεδα ικανότητας των μαθητών.
Ακολουθεί το βιβλίο του μαθήματος:
ΒΙΒΛΙΟ ΜΑΘΗΤΗi.pdf 10.36 MB
